Son birkaç aydır özellikle belediye ve özel tiyatro salonlarında ortaya çıkan yüksek rakamlar kafa karıştırıyor. Zaten seyirci bulmakta zorlanan birçok özel tiyatro, vergi ve diğer masrafların yanında yükselen salon kiralarıyla oyunlarını sergilemekte zorlanıyor.
Salonlarını özel tiyatrolara kiralayan belediye salonları, birkaç belediye dışında yüksek fiyatlarla el yakıyor. Belediyelerin halk hizmeti olarak kültür ve sanat alanında salonlarını uygun fiyatlarla kiralaması gerekirken, tiyatroları bir gelir kaynağı olarak görmeleri gerçekten şaşırtıcı.
İstanbul’da bir belediye 2018 yılı aralık ayına kadar 750TL.+KDV olarak belirlediği salon kiralama fiyatını yeni yılda bir anda 1.500TL. gibi bir rakama kiralamaya başladı. %100 zam yapan bu belediyeye sormak lazım. Acaba bir salonun %100 zamlanması için nasıl bir etki olmuş olabilir?
Özel tiyatro salonlarına gelince durum daha da vahim bir hal alıyor. Özel tiyatro salonları gerek avm içinde olsun gerek kendi binasında olsun 3.500TL’den başlayan fiyatlarıyla gerçekten düşündürüyor. Vergi veren, dekor, oyuncu, nakliye masrafı olan bir tiyatronun sadece bir oyun için tiyatro salonuna bu ücretleri ödemesiyle ne kadar kazanç elde edebilir?
Özel tiyatrolara salon kiralayan yönetimler, oyunlara destek olmak için hiçbir tanıtım, duyuru ve bilet satışı yardımında bulunmazken, salonları için bu rakamları nasıl isteyebiliyorlar?
Televizyon ve sinema dünyasından tanınan bilinen özel tiyatro sahipleri ve ekipler bir şekilde seyirci bularak salon kiralarını ödeyebilirken, sadece tiyatroda varolan özel tiyatrolar zaten lüks haline gelen tiyatro sanatını devam ettirmek için ayakta durmakta zorlanıyor.
Üstelik sadece İstanbul’da değil, birçok başka şehirde de durum aynı. Başka şehirlere oyunlarını turneye götürmek isteyen özel tiyatrolara söylenen fiyatlar 3.500 – 5.000TL. arasında. Özel tiyatronun nakliye ve konaklama ücretleri de düşünüldüğünde bu rakamlara ulaşması mümkün değil.
Bazı özel tiyatro salonları, durumları bildiklerinden özel tiyatrolara salonlarını çok uygun fiyatlarla kiralayarak destek oluyor. Fakat hal böyle olunca bu salonlarda yer bulmak da mümkün olmuyor.
Salonu olmayan özel tiyatroların kanayan yarası haline gelen bu sorunun acilen çözülmesi gerekiyor. Aksi durumda kısa bir süre sonra özel tiyatrolar birer birer kapanmaya başlayacak. “Ne olacak canım, nasıl olsa bir sürü tiyatro ekibi var?” diye düşünenler de görecek ki o çok sevdikleri popüler tiyatro yapanlar da bu durumdan ciddi anlamda etkilenecek.
Şu an için en mantıklı görünen çözüm, bazı özel tiyatro salonlarının yaptığı gibi, seyirci ve bilet üzerinden belli bir yüzde ile salon kiralamak. Böylece hem bütün salonu kiralayanın üstüne masraf yıkmak yerine paylaşı olur, hem de özel salonlar seyirci çekerek daha fazla seyirci ile yüzdeden kazancını arttırır.
Umarım en kısa sürede tiyatro camiası içinde ustalarımız acilen bu konuda harekete geçer de, bu soruna bir çözüm bulunur. Yoksa durum hiç iç açıcı değil.
Sanat dolu nice günler,
Cüneyt İNGİZ
aquatiyatro.water.blog 